Open Monumentendag 2003

last updated 02.12.11

 

Binnen het programma van de Open Monumentendag 2003 op 13 september is een rondwandeling georganiseerd in Oudenbosch met deskundige toelichting.

Gaarne willen wij u laten genieten van de schoonheid van

Bijzondere en Monumentale Bomen en Gebouwen in OUDENBOSCH e.o.

die deel uitmaken van de gemeente Halderberge.

Bijna als van zelfsprkrnd zijn ze aanwezig en geven extra fleur aan het dagelijks leven binnen onze gemeenschap.

Het geheel is een kosbare erfenis van onze voorvaderen en op onze beurt willen wij deze, zoveel mogelijk ongeschonden overdargen aan ons nageslacht.

We strarten de route

Bij de Basiliek: Fagus Sylvatica (Groene Beuk), werd geplant t.g.v. de opening van de Julianabouw door de schenkster Baronesse Juliana Lycklema � Nyenholt, geb. Thoe Schwartzenberg  Hohenlandsberg in 1910. Dit gebouw was het eerste gemeenschapshuis t.p. en was bedoeld om huisvesting te bieden aan diverse opleidingen als b.v. tot schilderen, handwerken, toneel, maar ook als ontspanningsruimte om te biljarten etc.

De groene beuk is dankzij de open grond (thans tuin van de R.K.Pastorie) in goede staat. Wel dient ook in de toekomst verdichting van de bodem te worden voorkomen.

De groene en rode beuk zijn bij uitstek laan- en bosbomen, die hier in West-Europa inheems zijn. Wel dient men ze op ruime afstand minimaal 10-20 meter van elkaar te plaatsen. De prachtige forse, glad grijze stammen geven hen gedurende het gehele jaar een bijzonder aanzien.

Odb_vdBom_001

horizontal rule

Odb_vdBom_004     Odb_vdBom_003

Tussen de Basiliek en het Gemeentehuis van Halderberge werd een Esplanade aangelegd, bestaande uit:

25 stuks Acer Platanoides 'Globosum' (Bol-Esdoorn); in 2 rijen geplant langs de driehoekige middenstrip en langs de beide buitenzijden een rij van

30 stuks Acer Platanoides 'Olmsted' (Zuilvormige-Esdoorn).

De Bol-Esdoorns blijven van nagenoeg dezelfde hoogte als ze nu zijn 3.50-4.00 m, terwijl de Zuil-Esdoorns, die slank van vorm blijven, zullen opgroeien tot een hoogte van 15-20 m.
Een unieke all��, die nog niet tot de oudere monumentale bomen behoort, maar die wel onderweg is om dat in de toekomst te worden!
Bomen met een dergelijke waarde moeten al in een vroegtijdig stadium beschermd worden.
Beide esdoorns-cultivars behoren tot de groep Noorse Esdoorns en zijn, naast zeer winterhard, ook luisvrij. De herfstkleur is oranje-geel.
De Noorse Esdoorn en zijn vele cultivars zijn inheems in Europa en zijn ook in Scandinavi� zeer winterhard; bladeren (5-7 lobbig) glanzend aan de bovenzijde; geel-groene bloemtrosjes in april-mei; dienen te worden aangeplant op goed doorlatende bodem; oude bomen hebben een zwarte schors en fijne scheuren, niet afbladerend.

Odb_vdBom_005 Odb_vdBom_006

horizontal rule

Tegenover de Basiliek bevinden zich in de tuin van Hotel Tivoli en het "Arboretum Oudenbosch"  de navolgende monumentale bomen, veelal ook met historische waarde:

  1. Op het terras bij Hotel Tivoli werd in 1884 de thans monumentale Acer Saccharinum 'Pyramidale' (Zuilvormige-Zilver Esdoorn) geplant bij de opening van het "Collegium Berchmanianum", het Groot Seminarie van de Paters Jezu�eten, en thans hoofdgebouw van het Hotel. De uit N.Amerika afkomstige Zilver Esdoorn kan 15-20 meter hoog worden. De aan de onderzijde zilverkleurige bladeren hebben 5-7 lobben; verkleuren in het najaar tot geel. Een niet te vochtige open bodem is de ideale groeiplaats. Vormt een sterke laan- en parkboom.

  2. Achter de Lourdes-grot werd in 1904 een thans wonderlijke, grillig groeiende, zich steeds verjongende Fraxinus Excelsior 'Pendula' aangeplant, als gedenkboom t.g.v. de 25e verjaardag van de theologische afdeling van het Jezu�eten-College. Fraxinus Excelsior behoort tot onze inheemse boomsoorten; de geveerde bladeren zijn 25-30 cm lang; de kleine blaadjes (7-11 cm) zijn lang-eivormig; dient op vochthoudende open gronden te worden aangeplant. De prieel-vorm: Fraxinus Excelsior 'Pendula', vormt bij normale ontwikkeling, in wijde bogen afhangende takken en twijgen. Zeer decoratief, wanneer ze op de juiste locatie worden toegepast.

  3. Tussen het terras en de voli�re werd in 1958 een Gleditsia Inermis (Doornloze, Valse Christusdoorn) geplant, thans een mooie nog jeugdige boom, waarbij het opvalt dat toch na de volwassenheid (35 jaren) doornen op de stam verschijnen, zulks in tegenstelling tot de naam: doornloze valse Christusdoorn. Deze uit Amerika afkomstige soort kan tot 20 meter hoog worden; habitus: lange stam met regelmatig gevormde takstand; geveerde bladeren. Kleine blaadjes (6-12 cm) zijn 5-7 cm lang; bloeiwijze: in enkelvoudige trosjes (5-7 cm lang) in juni-juli; vruchten (30-40 cm lang) in sikkelvorm gebogen en gedraaid; donkergroen; ze gelijken op grote bonen. Met zijn transparante kroon een aparte verschijning!
    Odb_vdBom_108
    A

    Odb_vdBom_111
    B

    Odb_vdBom_109
    C

    Odb_vdBom_118
    D

    Odb_vdBom_110
    C

    Odb_vdBom_119
    D

  4. Tussen de voli�re en de aangrenzende parkeerplaats werd begin 1900 de imposante laan van Platanus Acerifolia (Plataan) aangeplant. De laan bestaat uit 9 bomen, die ondanks de plaatselijke grondverdichting goed gedijen. Platanus Acerifolia is een kruising van de uit Z.Europa afkomstige Platanus Orientalis met de uit het Zuiden van N.Amerika afkomstige Platanus Occidentalis; kan tot 35 meter hoog worden; de bast op de stam springt open in grote afschilferende platen; bladeren zijn 3-5 lobbig (12-15 cm breed); borstelige ronde vruchten aan lange, dunne, beweeglijke steeltjes; vormt naast een belangrijke straatboom, ook een prachtige solitairboom in parken; verdraagt het stedelijk leefmilieu als droogte en luchtvervuiling.

  5. Verder achter de Lourdes-grot werd in 1936 een Juglans Nigra (Zwarte Noteboom) geplant, die opvalt door zijn mooi getekende stamschors alsook zijn vedervormige bladeren, die gegroepeerd in cirkelvormen groeien. De gezonde bladeren verkleuren in de herfst tot botergeel; de vruchten zijn zo hard dat ze nauwelijks met hamerslagen kapot te krijgen zijn; maar als de kiemtijd (mei) daar is, vallen ze als vanzelf open. In het stamland N.Amerika wordt het prachtige hout van de stammen verwerkt tot meubels e.d. Vaak planten jonge Amerikanen, met goede toekomstverwachtingen, hectaren van deze bomen aan om ze bij hun pensioenering te verhandelen als "Timberwood". Het is door de jaren heen gebleken een goede belegging te zijn.

  6. Ter afronding wijzen we nog op een groep van 15 stuks Tilia Platillhyllos (Zomer-Linde). (deels in het Arboretum), die destijds dienden als leveranciers van honing toen de imkers hier nog actief waren. Ondanks hun leeftijd van ruim 100 jaren, gedijen ze alsnog redelijk goed. De Zomerlinde is inheems in midden- en Zuid Europa; kan tot 40 meter hoog worden; kroon kegelvormig; ruwe stam; jonge twijgen rood-bruin; bladeren behaard, van hart- tot eivormig, kort toegespitst; bloesem, geel-wit, in 3 stuks bijeen hangende in trosjes, einde juni; vruchtjes viltig, met 3 ribbeltjes.
    E
    Odb_vdBom_114
    E
    Odb_vdBom_115
    Odb_vdBom_138
    F

horizontal rule

Odb_vdBom_128

We zetten onze tocht voort in het aangrenzende Arboretum, achter het Klooster-Kerkhof van de Broeders van Saint Louis en de Paters van de H.Familie: direct valt de, uit N.Arnerika stammende, hier in 1936 geplante Gymnocladus Dioicus (Doodsbeenderenboom) op. Ook 's-winters, door zijn mooie met schorsplaatjes bezette stam. Deze soort is, zoals de naam reeds vermeld, tweehuizig (dioicus); d.w.z. dat, niet zoals ook bij de meeste boomsoorten, mannelijk en vrouwelijke bloeiwijzen op ��n en dezelfde boom aanwezig zijn, maar dat de vermelde bloeiwijzen ieder op aparte bomen aanwezig zijn: dus aparte mannelijke en aparte vrouwelijke bomen. De doodsbeenderenboom heeft dubbelgeveerde bladeren d.w.z. 'n tot 1 meter lange hoofdbladsteel (gelijkt op doodsbeen) en met daaraan 8-12 nevenbladstelen, waaraan de blauwachtig, iets vettig aandoende blaadjes (5-8 cm) groeien die in de herfst tot prachtig geel verkleuren. De vrouwelijke exemplaren bloeien met witte vlinderbloempjes in toortsjes. De mannelijke exemplaren bloeien met onopvallende geel-groen kleurige bloesem. Het betreft een zeer zeldzame boom, met grote sierwaarde, die in de jeugd traag, maar in de loop van de jaren steeds beter groeit. Kan zeer oud worden. Wordt in de U.S. ook genaamd Kentucky Coffee Tree, vanwege de op koffiebonen gelijkende vruchten.

horizontal rule

Lopen we nu in de richting van de majestueuze Fagus Sylvatica 'Pendula' (Groene Treurbeuk) die in 1840 geplant werd t.g.v. de opening van de "Latijnse School" door de oprichter de Heer Kessels, dan zien we (op � 50 meter afstand) een nog zeldzamere boom: Liriodendron Tulipifera 'Aureomarginatum' (Goud-bonte Tulpenboom), die in het voorjaar (begin mei) met geheel helder-gele bladeren uitloopt, die later iets groener van kleur worden; bloeit in juni met op tulpen gelijkende grote (9 cm lange) geel-groen gekleurde bloemen, met helder-oranje hart; de bladeren zijn eveneens tulpvormig (5-10 cm lang); de vruchten zijn kussenvormig en bestaan uit honderden vederlichtige zaadjes. Deze boom werd in 1926 geplant.
Odb_vdBom_120 Fagus Sylvatica 'Pendula' (Groene Treurbeuk) - bomen_01 Odb_vdBom_121
Odb_vdBom_073 Odb_vdBom_074 Odb_vdBom_122

horizontal rule

In de nabijheid bevindt zich nog een eveneens de in 1926 (en in 1994 met kluit verplante) Taxodium Distichum (Moerascypres) die stamt uit de moerasgebieden in Florida en die daar op vochtige plaatsen zgn. luchtwortels ontwikkelt om voldoende zuurstof te vergaren. In het park van Meise (Belgi�) is aan de rand van de vijver een extra mooi exemplaar, volledig omringd door deze luchtwortels, die in hoogte vari�ren van 30-100 cm, te bewonderen. Ze zijn evenals de stam oranjeachtig getint en bedekt met kleine schorsplaatjes. De boom hier in het Arboretum werd bij het verplanten geheel kaal gesnoeid en ontwikkelt thans een forse, mooi regelmatig gevormde kroon.

Odb_vdBom_125

horizontal rule

Odb_vdBom_131 In de onmiddellijke omgeving hiervan (� 50 m afstand) bevindt zich een prachtig laag vertakte Parrotia Persica (IJzerhout) die behoort tot de familie van de Hamamelidaceae (de Toverhazelaarachtigen); bloeit in het voorjaar met rode pluisvormige bloempjes; heeft lederachtige groene bladeren (5-8 cm) met rode randen. De stam gelijkt op die van de Plataan met afgeschilferende schorsplaatjes. Het hout is hard als staal vandaar de naam "IJzerhout"; is afkomstig uit Perzi�. De herfstkleur is fascinerend te noemen: van oranje-geel tot purper-rood. Zeer zeldzame en mooi gevormde struikachtige boom (� 1926 geplant). Odb_vdBom_134

horizontal rule

Naast nog vele andere mooie bomen vermelden we nog de Platanus Orientalis als geplant rond 1880; een echte woudreus met mooi afschilferende stam en lederachtig stervormige bladeren. Deze soort treft men hoofdzakelijk in zuidelijke streken aan en worden daar regelmatig geknot.

horizontal rule

Odb_vdBom_166 Vermeldenswaard is nog een minilaantje van 60 jaar oude fruitbomen, bij Huize St.Joseph, dat deel uitmaakte van de grote fruit- en moestuinen van het voormalige Instituut Saint Louis. Odb_vdBom_167

horizontal rule

Binnenplein Saint Louis:

Odb_vdBom_151

bullet

twee rijen Tilia Cordata 'Rancho' (Leilinden). Weliswaar nog niet zo oud, maar wel de "juiste boom op de juiste plaats".

 

Odb_vdBom_150

horizontal rule

Tuin Rabobank: (t.o. de Basiliek)

Odb_vdBom_144

Odb_vdBom_142

Odb_vdBom_236
bullet

aan de zuidzijde bij de scheidingsmuur van Hotel Tivoli, staan beschut heestergewassen. Een exemplaar van de in Oudenbosch geselecteerde Fagus Sylvatica 'AureoQendula', geplant in 1955. Het betreft een treurbeuk met prachtig heldergele bladeren, die weliswaar gevoelig zijn voor zonnebrand; maar de boom is een sieraad wanneer hij in de luwte van andere gewassen staat geplant.

horizontal rule

R.K.Begraafplaats St.Bernaertsstraat:

Odb_vdBom_008
bullet

bij de toegangspoort wordt meteen de aandacht getrokken door Sophora Japonica 'Pendula' (een prieelvorm van de Honingboom); een uiterst zeldzame, maar tevens zeer opvallende boom (die niet veel hoger wordt dan de nu bereikte hoogte van � 8 meter) met zeer grillige gevormde kroon, die doet denken aan het beeld van Lako�n (uit de Griekse mythologie) die een gevecht levert met vele om zijn lichaam kronkelende slangen. De boom die in 1936 geplant werd, ontwikkelt nog steeds gezonde, luisvrije, geveerde helder- groene bladeren, die in de herfst tot heldergeel verkleuren. In centraal Europa komt deze cultivar tot bloei; hier in ons zeeklimaat is nooit bloei waargenomen. De honingboom (1747 in Europa ingevoerd) is afkomstig uit China en Korea; niet uit Japan!

Odb_vdBom_010

horizontal rule

Aan de Oost-zijde treffen we twee bijzondere gedenkbomen:

Odb_vdBom_012   Odb_vdBom_013
een Quercus Robur (een Inlandse Eik), geplant in 1840 op het graf van Francois Fleming en zijn eerder overleden echtgenote. Hij behoorde als legerarts in de Napoleontische tijd tot de Kurasiers (bereden legeronderdeel). De grafsteen, die inmiddels nagenoeg geheel in de stam is gegroeid, vermeldt de volgende spreuk: "La mort les separat, La mort les r�unit" vertaald: "De dood scheidde hen, De dood heeft hen vereend". Zulks ter overweging!
bulletdaarvoor staan op korte afstand een Fagus Sylvatica 'Pendula' (Groene Treurbeuk), die geplant werd ter nagedachtenis van de "Suikermagnaat Grand Pr� Moli�re, die in Oudenbosch een bloeiende suikerfabriek exploiteerde. Zijn kleinzoon is Prof. Dr. Grand Pr� Moli�re, die in 1956 als lid van de landelijke commissie "Monumentenzorg", de Basiliek van de ondergang redde door ze te plaatsen op de offici�le lijst van beschermde monumenten. Dank aan hem!

Odb_vdBom_015   Odb_vdBom_014

horizontal rule

Kerkhof Zusters St.Anna. St.Bemaertsstraat:

Odb_vdBom_018

Odb_vdBom_021

bulleteen werkelijk prachtige gezonde 100-jarige Betula Pendula 'Youngii' (Prieelberk), vraagt onze aandacht door zijn indrukwekkend horizontaal uitgegroeide kruin met fijn gevormde afhangende twijgen en gezonde blaadjes; zijn witte stam is overdekt met kurkachtige uitwassen; zijn beeld van totale rust past bijzonder op deze plaats! Zeer zeldzame boom in deze zeer forse afmetingen.

horizontal rule

Gemeentepark Lollestraat; hiervan vermelden we:

Odb_vdBom_028

bulletop de centrale plaats: een prachtig breeduitgroeiend exemplaar van Fagus Sylvatica 'Atropurpurea', van ruim 200 jaren oud, die, wanneer er wat extra zorg besteed wordt aan zijn leefomgeving (grondcompactie wegnemen en mulchering), nog jarenlang een sieraad kan blijven.

 

 
in de N-O hoek van het Park staat nog een waardevolle Platanus Acerifolia (Plataan) maar ook hier moet, evenals in het gehele Park aandacht besteed worden aan het "open maken" van de leemachtige grond, zodat het regenwater weer tot grondwater kan geworden.

Odb_vdBom_031

 

Odb_vdBom_032

vermeldingwaardig is nog het in het Park aanwezig groepje van een vijftal Castanea Sativa (Tamme Kastanjebomen) met hun eetbare vruchten (des marons, in het Frans) die met 2-3 bijeen in stekelige bolsters gehuld zijn; de geel gekleurde mannelijke bloei-aren geven de boom in de maand mei een feestelijke aanblik; de lange lancetvormige bladeren (10-12 cm lang) zijn aan de bovenzijde blinkend satijn-groen en aan de onderzijde eerst viltig behaard en later kaal; stamt uit Zuid-Europa en N.Afrika. Onze streken vormen het noordelijkst verspreidingsgebied.

horizontal rule

St.Bemaertsstraat 18 (voormalig huis van Van Groenland, dierenarts):

Sequioadendron Giganteum (Mammoetboom), geplant 1967 bij gelegenheid van zijn 25-jarigjubileum als dierenarts. De Mammoetboom is afkomstig uit Califomie (U.S.A.) en wordt daar tot 100 meter hoog. De stam is bedekt met een sponsachtige bast tot 25-30 cm dikte; de naam van deze conifeer is samengesteld uit Sequioa: de uitvinder van de Cherokee-indianenalfabet en het griekse dendron: hetgeen boom betekent (kan duizenden jaren oud worden.)

Odb_vdBom_036

horizontal rule

St.Bernaertsstraat 20 (Huize Janssen):

Odb_vdBom_016

de familie Heesterman die deze woning bouwde, heeft in de voortuin een Aesculus Hippocastanum (Wilde Paardekastanje) geplant. De boomkwekersfamilie A. Vermeulen, die later het huis bewoonde, heeft de te breed uitgroeiende boom fors teruggesnoeid (gekandalabeerd). Daarna werd dit jaarlijks herhaald. Hij is nu een prachtig sieraad voor zijn omgeving met zijn afgeknotte, steeds jeugdig blijvend gebladerte en zijn forse stam: "Een vergrote Bonzai".

 

horizontal rule

St.Bernaertsstraat 34 (Huize Van der Bom):

moederboom van de wereldwijd verspreide en zeer hoog gewaardeerde: Tilia Tomentosa 'Brabant' (Brabantse Zilverlinde), als geselecteerd en geplant in 1936. Een boom met gedurende de zomer prachtige zilverachtige bladeren, die in de herfst tot boter-geel verkleuren. Met zijn gezonde stam en goede bodemverankering vormt hij naast een mooie parkboom, ook een sterke straatboom. Indien gewenst, verdraagt deze boom een forse snoeibeurt.
Odb_vdBom_022 Odb_vdBom_023

horizontal rule

Langs de Stationsstraat:

Odb_vdBom_025 Odb_vdBom_024
overhangende groep van 5 stuks Quercus Turneri 'Pseudoturneri' (Groenblijvende Eik) geplant in 1936. Gedurende de gehele winter behouden deze bomen hun (6-8 cm lange) elliptisch gevormde, getande glanzend groene bladeren. Bladwisseling vindt gedurende de zomer plaats. In ons klimaat is hij ��n van de weinige, in de winter bladhoudende loofbomen. Zeldzaam!

horizontal rule

Gaan we nu even terug naar de Fenkelstraat in het centrum van Oudenbosch:

In de tuin van de Ned.Hervormde Pastorie: Odb_vdBom_201
staat nog een in zeer goede staat verkerende Fagus Sylvatica 'Atropurpureum' (Rode Beuk) van meer dan 200 jaren oud. Omdat hij rondom veel ruimte heeft en de grond goed doorlatend is, heeft hij een prachtige regelmatige kruin gevormd. Werkelijk: een pronkstuk!

horizontal rule

Tuin achter de woning van fam. van Ginneken gelegen aan de Prof. van Ginnekenstraat:

Odb_vdBom_155
bulleteen eeuwenoude Fagys Sylvatica 'Atropurpurea' (Rode Beuk) die goed gedijt, maar die nu zwaar wordt gehinderd door wild groeiende Hedera. Het regenwater kan hierdoor de wortels van de boom niet meer bereiken.

 

Odb_vdBom_157
een 80-jarige Taxodium Distichum (Moerascypres) afkomstig uit de moerassen van Florida (U.S.A.). Deze boom is wat eenzijdig van kroon omdat hij bij het opgroeien gehinderd werd door omringende bomen.
Odb_vdBom_153
een eveneens 80 jarige Aesculus HippocAstanum (Wilde Paardekastanje). Onze contreien vormen het noordelijkste verspreidingsgebied van de Aesculus, die in zuidelijke landen beter gedijt. De in onze streken gegroeide Aesculus maakt gedurende zijn leven van tijd tot tijd behoorlijke strenge vorst mee; vooral wanneer de winter aanvankelijk mild is (de sapstroom komt dan al enigszins op gang) en de vorst dan plotseling streng toeslaat, vinden er binnen in de stam beschadigingen plaats (later rotte gedeelten). Beschadigingen die als bruine kringen gedurende het gehele verdere leven van de boom aanwezig blijven. Deze boom is nog goed gezond.

horizontal rule

Rondom de haven, Kade:

Odb_vdBom_065
aan de kop van de haven werd in 1923 t.g.v. het 25-jarige regeringsjubileum van H.K.H. Koningin Wilhelmina een Aesculus Hippocastanum ("Wilde Kastanje") geplant, naast de destijds daar aanwezige muziekkiosk. Onder de wortels van de boom werd een certificaat in loden koker ingelegd.

horizontal rule

Odb_vdBom_063
aan de rand van de haven, ongeveer t.o. de Boerenbond, treffen we nog een vijftig jaren oude bijzondere fraaie Prunus Spinosa (Sleedoorn) aan. Hij vormt een doornige struikachtige boom. Komt in ons land in het wild voor in heggen en langs sloten; bloeit lang voor de bladontwikkeling met talrijke witte bloempjes aan het einde der twijgen die door hun groot aantal reeds op afstand de aandacht trekken; vruchten (� 1.5 cm diameter) blauw-zwart, zeer hard, na de vorst eetbaar, doch wrang smakend; bladeren (2-4 cm lang), omgekeerd eirond, naar beide zijden prachtig toelopend, scherp gezaagd, bovenzijde lichtgroen; twijgen zijn kort behaard, de korte zij-twijgen eindigen in scherpe doornen. Sleedoorn is de nationale boom van Ierland en iedere Ier die rond 1860 naar de Verenigde Staten verhuisde (en dat waren er vele duizenden), kreeg als souvenir aan het moederland een van sleedoornhout gemaakte wandelstok (voortrekkers stok) mee naar zijn nieuwe vaderland. Deze stokken worden thans nog in ere gehouden. Ze worden Shillelah genoemd.

Odb_vdBom_061

horizontal rule

 

De Zellebergen:

Odb_vdBom_067

hier herinnert de fraaie Fagus Sylvatica 'Atropurpurea' (Rode Beukenlaan) nog aan de prachtige tuin van het gesloopte "Sint Elisabeths-Gesticht". De laan werd rond 1930 aangeplant en is de moeite van het behouden meer dan waard.
 

horizontal rule

Odb_vdBom_253

Odb_vdBom_255

Odb_vdBom_254
Aan het einde van de Zandeweg
 
bullettreft men een rotonde aan, die rondom beplant is met Fraxinus excelsior 'All Gold' (GoudEssen) die vooral in het najaar getooid zijn met een prachtig helder-gele herfstkleur.
Op de hoek aan de zijde van de Zellebergen is het Joodse kerkhof gelegen op het van ouds zo genoemde
Jodendekske (dijkje).
Het was in gebruik vanaf 1787 t/m 1865 en diende voor alle Joden in de omgeving (Roosendaal, Klundert, Fijnaart, Steenbergen, Vosmeer, Willemstad e.a.).
Zij waren o.a.. werkzaam als winkelier, kermisexploitant, koopman, pakkendrager, slager, verkoper van kansloten, lombardier (beleenbankhouder), etc.
In Oudenbosch woonden in die jaren ongeveer 15 joodse huishoudens. Ze behoorden allen tot de Hoogduitse Isra�litische Gemeente en werden letterlijk en figuurlijk te ruste gelegd op het "Beth Hachaiem" (het huis van het eeuwig leven). Daarom dient deze rustplaats in stand te worden gehouden tot aan het einde der dagen.
De synagoge was destijds gevestigd in de Kaaistraat (slagerij Buyzen).

horizontal rule

Begeven we ons nu over de spoorwegovergang naar

de Bosschendijk in de tuin van het huis van de familie "De La Rivi�re", de zgn Witte Villa:

bullet

zij hadden een eigen suikerfabriek aan de Haven. Een pronkstuk vormt de l50-jarige Fagus Sylvatica 'Atropurpurea' (Rode Beuk). Een mooie stam en prachtig brede regelmatige vertakte kroon. Verder vallen nog drie Aesculus carnea 'Briotii' (Rood bloeiende Kastanjes) op, die � 1910 geplant werden. De bloemen zijn diep rood van kleur; de bladeren helder groen. De selectie is afkomstig uit de Parken van Versailies (Frankrijk).
 

Odb_vdBom_038 Odb_vdBom_039

Er bevinden zich nog meer bomen in het Park, maar de meeste gaan sterk in gezondheid achteruit door de grondverdichting van de leemachtige bodem.

horizontal rule

Juist over de spoorwegovergang op de Bosschendijk

Odb_vdBom_239 Odb_vdBom_238
bullettreffen we een Paulownia Imperialis (Anna Paulowna-boom), die zoals de naam al aanduidt, genoemd is naar Anna Paulowna, de dochter van Tsaar Paul II en gemalin van Koning Willem II. Deze boom werd door de medicus botanicus Von Siebold ontdekt en naar haar genoemd, omdat hij grote bewondering voor haar koesterde. Hij ontdekte deze wonderschone boom tijdens een patrouille tocht langs de Japanse handelsfactorijen. Het betreft de enige in ons klimaat blauw bloeiende boom, die tijdens de bloei een heerlijke geur verspreidt. Bloemen: enigszins gelijkend op die van vingerhoedskruid, staan in toortsen van 25-40 cm op de uiteinden der twijgen (begin mei). De doosvormige vruchten bevatten duizenden verderlichte zaadjes, die door de wind wijd en zijd verspreid worden. De grote hartvormige bladeren (20-30 cm lang) zijn tegenoverstaand.

horizontal rule

Broeder Christofoorlaan:

Odb_vdBom_056

bulletTilia Petiolaris (Hongaarse Zilverlinde), vormt een onderdeel van het "Zilverbos" (zilverbladige bomen), dat in 1974 aangeplant werd t.g.v. het Zilveren Regerings Jubileum van Koningin Juliana. Er is een oorkonde in loden koker geplaatst bij deze boom; verdere documentatie met foto is aangeboden aan de gemeente en is nog in het archief aanwezig.
Deze uit Z.O.Europa afkomstige Zilverlinde kan tot 25 meter hoog worden; rondkronig; jonge twijgen witviltig; bladeren aan extra lange bladstelen 7-11 cm (zeer beweeglijk); de eironde zilverviltige bladeren lopen spits toe en zijn scherp gezaagd; bloeiwijze: wit, met 3-10 bijeenstaand in trosjes.
Gracieuze vorm!

horizontal rule

Bosschendijk 80:

Odb_vdBom_043

bullet

Acer pseudoplatanus 'Brilliantissimum' valt op door zijn compacte, ovaalvormige kroon en door de zalmroze uitloop van het jonge blad in het voorjaar, dat later in de zomer geel verkleurt. Gelijkt veel op Acer ps.pl.'Prinz Handjery', waarvan de onderzijde van de bladeren iets purper getint zijn.

horizontal rule

Huize Crebolder, Bosschendijk 82

Odb_vdBom_240 Odb_vdBom_241
bulletis de gelukkige bezitter van een Sophora Japonica 'Regent' (Honingboom); geplant in 1967, die in augustus bloeit in opstaande pluimen van honingrijke cr�me-witte vlinderbloempjes. De twijgen zijn helder groen evenals de geveerde bladeren.

horizontal rule

Op het adres Bosschendijk 90

Odb_vdBom_203 Odb_vdBom_245
bulletstaat een ongekend mooi gevormde slank opgaande Araucaria Araucana ook wel Monkey Puzzle genoemd, omdat het voor een aap een grote opgave is hierin naar boven te klauteren. De Araucaria (afkomstig uit Chili, Z.Amerika) is tweehuizig (aparte mannelijke en aparte vrouwelijke bomen). De mannelijke bomen hebben afhangende kegels (� 30 cm lang); de vrouwelijke vormen dikke eivormige bollen (20-30 cm hoog); waarin de zaden mooi van beneden naar boven zijn geformeerd; ieder zaadje (5 cm lang) heeft aan de buitenzijde een beschermende stekelige nagel. Een duidelijk vrouwelijk exemplaar staat op de hoek Wolvenstraat- Oudlandweg.

horizontal rule

Bij de voormalige L.A.S.-vestiging

Odb_vdBom_048

bulletstaat een jeugdige, doch mooie 25jarige Betula Pendula 'Tristis' deze heeft een opgaande groeiwijze, maar de twijgen hangen af in paardestaartachtige formaties. Een unieke berk met een mooie helder witte stam.

horizontal rule

In het voormalige Park van "Huize de Molen" (bouwer: Fam.Schwellengreber) (hoek Bosschendijk-Zouavenlaan)

Odb_vdBom_054 Odb_vdBom_050
bullet

stonden veel mooie oudere bomen waarvan er een aantal gekapt werden en een aantal weggekwijnd door de grondverdichting. Maar er staat langs het fietspad ook een prachtige, absoluut uniek exemplaar, van de Aesculus Hippocastanum 'Memmingeri' (Geelbladige Kastanje), geselecteerd in 1880 in Memmingen (Schwaben).

horizontal rule

Als we onze tocht via de Bosschendijk voortzetten richting Hoeven, komen we uit bij het zgn. "Seminariebos" te Hoeven.

Het Groot Seminariegebouw

Odb_vdBom_247

bullet

in gotische stijl, is begin 1900 ontworpen door de bekende architecten P.en J.Cuypers. De lanen in het bos werden zo aangelegd, dat bepaalde delen van het gebouw worden benadrukt.
Een laan met
Quercus Robur (eikenlaan)  leidt via de hoofdentree naar het hoofdgebouw van Bovendonk.
Een
laan met Fagus Sylvanica (beukenlaan) komt uit op een zij-ingang.
Een zicht-as is vanuit het terrein op de toren van de parochiekerk St.Jan de Doper gericht. Bos en gebouw vormen een eenheid.

Odb_vdBom_159 Odb_vdBom_160

horizontal rule

Aan het einde van de hoofdstraat in Hoeven gaan we linksaf. Daar treffen we op de

Sprangweg voor het adres 16

Odb_vdBom_163 Odb_vdBom_165

een 90-jarige Tilia argentea. Een zeer karakteristieke boom, die met grote nadruk zijn "entplaatsen" toont op ca. 2 meter hoogte van de grond. Om de paar jaren wordt de ganse kroon in de winter terug gesnoeid en in het voorjaar loopt hij weer uitbundig uit met een overvloed aan jonge scheuten met sierlijke zilverwitte bladeren.

horizontal rule

Bosschenhoofd (Seppe), op de hoek Uilenspiegelstraat, (voormalige "Campagne van de Broeders van Saint Louis", thans "Van Slobbe-Huis":

Odb_vdBom_237 Odb_vdBom_069
bulleteen zeer zeldzame groep van Robinia Decaisneana biedt in de maand juni een bijzonder mooi aanzicht door hun overvloedige bloei met helder-rose bloeiwijzen (vlinderbloempjes), die in lange trossen afhangen. Deze soort (1860) is ontstaan bij Villevieille in Manosque, Basses Alpes (Frankrijk) - de twijgen zijn licht kleverig; doorns, indien aanwezig, zijn zeer klein.

horizontal rule

Bosschenhoofd (Seppe), Pastoor van Breugelstraat bij Spoorwegovergang:

Odb_vdBom_072

bulletIlex Aquifolium 'Pyramidalis' is ��n van de meest geliefde hulstbomen met forse, grijs gekleurde stam, sterke groei en opgaande groeiwijze. De bladeren zijn elliptisch aan beide zijde toegespitst, ten dele gaatrandig maar meest in het midden getand; bovenzijde sterk glanzend, onderzijde lichtgroen; zeer rijk vruchtdragend. Deze boom werd � 1900 geplant en werd steeds, zoals blijkt, regelmatig gesnoeid. Een wondermooi exemplaar.

horizontal rule

voor deel 2 van het monumenale Halderberge klik  hier

horizontal rule

tekst:   P.L.M. van der Bom, Oudenbosch
foto's:   A.C.M. Gouverneur, Waalwijk
 

horizontal rule

Deze pagina is laatstelijk 02.12.11 gewijzigd