Open Monumentendag 2003

last updated 02.12.11

 

Binnen het programma van de Open Monumentendag 2003 op 13 september is een rondwandeling georganiseerd in Oudenbosch met deskundige toelichting.

Wij vervolgen onze uiteenzetting van

Bijzondere en Monumentale Bomen en Gebouwen in
OUDENBOSCH e.o.

die deel uitmaken van de gemeente Halderberge, met deel 2: Gebouwen.

bullet Basiliek, Markt, Oudenbosch
bullet Kapel van Saint Louis, Markt, Oudenbosch
bullet Ned.Hervormde Kerk, Fenkelstraat, Oudenbosch
bullet Zouavenmuseum, Markt, Oudenbosch
bulletParochiekerk St.Laurentius, Oud-Gastel
bulletKerk van de Martelaren van Gorkum, Stampersgat
bulletSt.Jan de Doper Kerk, Hoeven
bulletGroot Seminarie Bovendonk met Park, Hoeven
bullet H.Hart Kerk, Bosschenhoofd

horizontal rule

Basiliek te Oudenbosch   

Odb_vdBom_246

 

Met de bouw van de Basiliek werd in 1865 begonnen. Het einde van de restauratie (1954-1987) betekende eigenlijk pas de voltooiing van dit indrukwekkende bouwwerk.

De bouwpastoor W.Hellemons behoorde tot de Orde der Cisterci�nsers, die deze gewesten ontgonnen en tot ontwikkeling brachten.

Pastoor Hellemons studeerde in Rome en was een groot bewonderaar van de Romeinse Basilieken. Daarom koos hij de Sint Pieter als voorbeeld voor een nieuw te bouwen kerk in Oudenbosch en het front van de Sint Jan van Lateranen als model voor de voorgevel. Hij wist zijn 3500 parochianen zo enthousiast te maken voor zijn initiatief, dat binnen enkele maanden de benodigde gelden bijeen waren om met de bouw te beginnen.

Een latijnse tekst in het middenschip (west-zijde) herinnert hieraan: Sola fide et munificienta..... ALLEEN DOOR GELOOF EN OFFERVAARDIGHEID DER PAROCHIANEN WERD IK TER ERE VAN DE H.H.AGATHA EN BARBARA (PATRONESSEN VAN DEZE KERK) GEBOUWD EN ZAL IK VOLTOOID WORDEN NAAR HET VOORBEELD VAN DE VATICAANSE BASILIEK VAN DE H.APOSTEL PETRUS.

De plaatselijke verbondenheid met Rome werd nog extra benadrukt door het organiseren van landelijke hulpacties om de Vaticaanse Staat voor de ondergang te behoeden inde jaren van 1863 tot 1870.

 

Het beeld van Paus Pius IX met een stervende zouaaf aan zijn voeten herinnert nog aan deze periode. Op de achterzijde van de sokkel treffen we de namen van de Nederlandse zouaven, die hun leven gaven voor deze zaak.

Onmiddellijk na het betreden van de Basiliek door het westelijk portaal (linkerzijde) treffen we onder het kleine ovale koepeltje de moza�ekschilderingen van de vier Pausen die erkentelijkheid betuigden aan de Oudenbossche gemeenschap: Gregorius XVI, Pius IX, Leo XIII en Pius X.

De meeste schilderingen in deze kerk werden ter plaatse aangebracht (ook in de grote koepel) door de plaatselijke C.Raaymakers.

De meeste beelden zijn van de hand van de Antwerpse kunstenaar F.de Vriendt, o.a. de Apostelen in het middenschip en de zijbeuken; de Kerkvaders rond het tombealtaar en de Kerkleraren in de absis rond het Sacramentsaltaar.

Het orgel werd in 1773 gebouwd door Ludwig Koning te Keulen en eerder in gebruik in de oude kerk van Oudenbosch.

Odb_vdBom_227

Inlichtingen:

pastorie: Markt 57, Oudenbosch, tel: 0165 330502
rondleidingen e.d.: dhr Tilleman, tel: 0165 312126
http://www.geocities.com/basiliek/

horizontal rule

Kapel van Saint Louis, Oudenbosch   

Odb_vdBom_229

 

 
In het hartje van Oudenbosch, een beetje verscholen achter het voormalige jongensinternaat, ligt aan een gezellig plein de kapel van Saint Louis, van de Congregatie van de H.Aloysius Gonzaga.

De kapel doet net als de basiliek denken aan de Sint Pieter in Rome.

Dat is niet zo verwonderlijk, want de bouwplannen van de kapel werden geschetst door pastoor Hellemons, die in Rome had gestudeerd.

De bouw van de kapel startte gelijktijdig met de bouw van de basiliek, maar de kapel was aanzienlijk eerder gereed.

Al in 1866 werd de kapel in gebruik genomen.

De 30 meter hoge koepel dateert uit 1888.

In de geheel gerenoveerde kapel zijn prachtige versieringen en ornamenten te zien, zoals bloem- en bladmotieven op het plafond, beelden in de nissen en een orgel dat dateert uit 1883.

E�n keer per jaar wordt in de kapel een prachtige uitvoering van de Mattheus Passion verzorgd.

De gebouwen van het voormalige internaat werden door bouwbedrijf M.Hoendervangers te Bosschenhoofd in opdracht van de woningstichting Sint Bernardus omgebouwd tot prachtige appartementen.

 

Inlichtingen:

Lollestraat 4b of Lollestraat 16a, Oudenbosch, tel. 317014/321958. De kapel is op afspraak gratis te bezichtigen.
Tip: De kapel grenst aan het Arboretum. Wellicht kunt U een bezoek combineren!

horizontal rule

Nederlands Hervormde Kerk, Oudenbosch   

Odb_vdBom_226
 

 
Midden in de gezellige Fenkelstraat staat de Nederlands Hervormde Kerk. Het kerkgebouw dateert uit 1819. De pastorie die ernaast staat, is het oudste monument van Oudenbosch en dateert uit 1562. In de tuin van de Nederlands Hervormde Pastorie staat een in nog in zeer goede staat verkerende "Rode Beuk", 'Fagus Sylvatica Atropurpureum' van meer dan 200 jaren oud.

Inlichtingen:

Fenkelstraat 24, Oudenbosch, tel. 313120 (pastorie)
Van 14 met t/m 30 september te bezichtigen op dinsdag 11.00-16.00 uur en zaterdag 13.00-15.00 uur, van 1 oktober t/m 13 mei op dinsdag 13.00-16.00 uur. Buiten deze tijden op afspraak.

horizontal rule

Nederlands Zouavenmuseum, Markt 31, Oudenbosch   

Odb_vdBom_233

Eind 19e eeuw richtte Paus Pius IX een internationaal vrijwilligersleger op, ter verdediging van het pauselijk rijk.

De vrijwilligers werden 'zouaven' genoemd. Vooral onder Nederlanders was het animo groot; zo'n 3000 mannen meldden zich aan.

Oudenbosch vormde in de jaren 1864-1870 h�t verzamelpunt voor de Nederlandse zouaven. Het museum laat u kennismaken met de zouaven.

U ziet er originele uniformen, unieke schilderijen, kostbare vaandels en veel brieven, foto's, dagboeken, souvenirs en onderscheidingen. Ook kunt u een uitgebreid persoonsregister inzien.

Het gebouw, het voormalig raadhuis van Oudenbosch, is een rijksmonument.

Inlichtingen:

Markt 31, Oudenbosch, tel. 313448.

Geopend van 14.00-17.00 uur op iedere dinsdag en de eerste zondag van de maand.

Van mei t/m september tevens iedere woensdag, donderdag en de derde zondag van de maand.

Entree: volwassenen 1,60
kinderen tot 12 jaar
1,15
CJP
0,90
MJK gratis.

Rabo- en NS-passen 50% korting.

Een bezoek aan het museum duurt ongeveer drie kwartier.

horizontal rule

RK Kerk van de H.Laurentius, Oud-Gastel   

Odb_vdBom_222

Al in de verte ziet U de uit de 15e eeuw daterende kerktoren staan.

De kerk, een schepping van Prof.Ir. G.van Swaay uit Delft, is herbouwd in 1906 en bevat een rijk neogotisch interieur met prachtige altaren, mooie ramen en schilderingen.

De kerk is een rijksmonument.

Inlichtingen:

Kerkstraat 3, Oud-Gastel, tel. 511286 (pastorie, van 10.00-12.00 uur bereikbaar).

Te bezoeken na overleg met de pastorie.

Tip: Enkele keren per jaar is het mogelijk om de kerktoren - 65 meter hoog! - te beklimmen.

Meestal is dit in het vaderdagweekend.

Informeer bij de pastorie naar de exacte data.

horizontal rule

Stampersgat, parochie HH Martelaren van Gorcum   

Odb_vdBom_223

Het kerkgebouw staat aan de Dennis Leestraat 25.

De kerk van de HH Martelaren van Gorcum werd gebouwd in 1923 en is sinds 29 september 1924 in gebruik genomen.

De architect is Wolter te Riele Gzn., geboren te Deventer op 8-8-1867 en overleden te Utrecht op 13-2-1937.

Hij is tevens de ontwerper van het nog bestaande zusterhuis en van het oude scholencomplex met patronaat uit de jaren 1927/1928.

Niet te vergeten is de English Corner.

De kerk van Stampersgat is bewaarster van de Europese erevlag met wimpel, die vanwege de contacten met Engeland, met name met het Gloucester Regiment (bevrijders in 1944) en de stad Cheltenham, is uitgereikt op 19-8-1987 aan de gemeente Oud en Nieuw Gastel door Sir Geoffrey Finsberg

Inlichtingen:

In de oneven maanden zijn de diensten op zaterdag om 19.00 uur en in de even maanden op zondag om 11.00 uur.

Ant.Koevoets, tel: 0165 511394

horizontal rule


Hoeven, parochie St.Jan de Doper
   

Odb_vdBom_207

Het kerkgebouw in Hoeven staat in de St.Janstraat 40.

De huidige kerk is niet de eerste kerk van Hoeven. Zij heeft niet ��n maar zelfs meer voorgangers gekend.

In het jaar 1310 toen de parochie Hoeven werd gesticht, bestond hier reeds een kapel, die tot dan toe onder de parochie van Gastel had geressorteerd.

Pastoor J.B.M. de Hoog, die in 1926 in Hoeven werd benoemd, kreeg van de bisschop de opdracht maatregelen te nemen voor de bouw van de huidige kerk.

Als architect werd aangezocht J.H.Berben te Breda.

Het sobere en nuchtere karakter dat sommige nieuwe kerken kenmerkte, werd door Berben verzacht door toepassing van overblijfsels uit de grote stijlen van het verleden.

Het oorspronkelijke ontwerp dat hij maakte bevatte een bijzonder sierlijke middentoren. Door bezuiniging en dus versobering viel de middentoren ten offer.

De kerk wordt geprezen om haar bijzondere metselwerk, voortreffelijke lichtinval en door het ontbreken van pilaren die het gezicht op het altaar zouden ontnemen.

 

De autozegening is een niet weg te denken feestelijk gebeuren in de parochie Hoeven.

Voor het eerst is hiermee gestart in 1927.

De toenmalige pastores waren bezorgd voor de steeds grotere gevaren in het verkeer en het veelvuldig gebruik van mascottes om die gevaren tegen te gaan.

Bisschop Hopmans wilde dit bijgeloof tegengaan door de verering van Sint Christoffel te bevorderen.

Thans vindt er jaarlijks een autozegening plaats net voor de aanvang van de grote zomervakantie.

De Christoffelkapel in de kerk van Hoeven is dagelijks geopend.

Inlichtingen:

De diensten zijn op zaterdag om 17.00 uur, op de 2e zaterdag van de maand om 19.00 uur en op zondag om 9.30 uur.

Op de eerste vrijdag van de maand is er om 10.00 uur een dienst.

tel: 0165 502336, pastorie.

horizontal rule

Conferentiecentrum Bovendonk   

Odb_vdBom_247

Odb_vdBom_159

Dit neogotische bouwwerk is gebouwd op de plaats waar de paters van de St.Bernardus-abdij in de 13e eeuw een uithof bouwden.

Het gebouw is ontworpen door architect Cuypers en domineert Hoeven.

Het gebouw biedt nu plaats aan een conferentiecentrum voor trainingen, seminars en bedrijfspresentaties.

In het gebouw zijn onder meer schitterende glas-in-lood composities te bewonderen.

Het Seminariebos van Hoeven is door Burgemeester en Wethouders van Halderberge voorgedragen als kanshebber voor de Brabantse Monumentenprijs.

Het thema van de Brabantse Monumentenprijs 2003 is tuinen en parken van v��r 1950.

De Stichting Monumentenprijs stelt als voorwaarden dat het parken of tuinen moeten zijn die toegankelijk zijn voor publiek en die zich door bijzondere aanleg onderscheiden van de omgeving.

Daarnaast moeten ze ook actief beheerd worden, waarbij karakteristieke, cultuurhistorische kenmerken voorop moeten staan.

Het Seminariebos voldoet volgens de monumentencommissie aan al die voorwaarden.

Als motivering van de voordracht geeft de commissie aan dat het Bovendonkcomplex opvallend aanwezig is in de kern Hoeven door de opgaande, aaneengesloten beplantingen en het dominante gebouw.

De uitstraling van het parkbosgebied met het hoofdgebouw bepalen mede het karakter van de Sint Janstraat.

Het terrein is opgedeeld door middel van een strak geordend lanenstelsel met open vlakken. Dat lanenstelsel zorgt er ook voor dat bepaalde delen van het gebouw worden benadrukt.

Zo was ��n van de lanen vroeger de toegang van de school naar het seminariegebouw.

De bomen in die laan zijn begin 1900 zo aangeplant dat de gotische stijl, waarin het gebouw van architecten P. en J. Cuypers is gebouwd, ook in die laan te herkennen is.

Een laan van het hoofdentree komt uit op het hoofdgebouw van Bovendonk.

Een zijlaan komt uit op een markante plaats van het gebouw en een zicht-as is vanuit het terrein op de toren van de kerk Sint Jan de Doper gericht.

Het is zonder meer duidelijk dat bos en gebouw samen een eenheid vormen.

Inlichtingen:

Hofstraat 8, Hoeven, www.bovendonk.nl
tel: 0165 504277

horizontal rule

Bosschenhoofd, parochiekerk H.Hart van Jezus   

Odb_vdBom_211
 

Tot 1886 viel Bosschenhoofd onder de parochie St.Jan de Doper te Hoeven.

In dat jaar werd op initiatief van Johannes van Breugel, kapelaan in Sprundel, de parochie Bosschenhoofd gesticht.

Bij het grondgebied van de parochie werden ook enkele delen van de parochies Oudenbosch en Rucphen gevoegd.

De parochie werd toegewijd aan het H.Hart van Jezus.

Dit hangt nauw samen met de hoge vlucht die de devotie tot het H.hart in die tijd kende.

In 1856 werd het feest van het Heilig Hart ingesteld voor de hele kerk, op de vrijdag na de tweede zondag na Pinksteren.

Ongetwijfeld heeft pastoor van Breugel, de eerste pastoor, een grote verering gehad voor het H.Hart van Jezus.

Aan de parochiekerk is een aparte kapel aangebouwd voor de verering van de H.Clemens.

Geboren op 26 december 1751 in Tasswitz, het huidige Tasovice.

Hij werd bakker. Daarna ging hij in Wenen theologie studeren.

In 1784 trad hij toe tot de Redemptoristen en kreeg de naam Clemens Maria.

In 1785 werd hij priester.

Hij was werkzaam in Polen en Oostenrijk.

Op zijn sterfdag, 15 maart 1820, bereikte hij een groot succes voor zijn congregatie.

Deze werd toegelaten in Oostenrijk. In 1909 werd hij heilig verklaard.

Zijn feestdag is 15 maart. Hij is patroon van de bakkers en voor hopeloze zaken.

De feestdag 15 maart wordt in de parochie Bosschenhoofd uitgebreid gevierd.

 

Inlichtingen:

adres kerk: Pastoor van Breugelstraat 51, Bosschenhoofd

pastoor Pitt, tel: 0165 312747

De diensten zijn er op zaterdag om 17.00 uur en op zondag om 9.30 uur. Op dinsdag is er om 9.00 uur een dienst en in de zomermaanden op donderdag om 19.00 uur.

De Clemenskapel is dagelijks geopend.

horizontal rule

voor deel 1 van het monumentale Halderberge klik hier

horizontal rule

tekst:   P.L.M. van der Bom, Oudenbosch
foto's:   A.C.M. Gouverneur, Waalwijk
luchtfoto:    stichting Bovendonk
 

horizontal rule

Deze pagina is laatstelijk 02.12.11 gewijzigd